Przejdź do treści
Odkryj Sudety Plan dnia pusty Konto
Menu

Góry Sowie: podziemne miasta i widok z Wielkiej Sowy

Redakcja OdkryjSudety.pl · · 5 min czytania

Gotowy plan na jeden dzień w Górach Sowich: cztery przystanki — podziemne kompleksy „Riese” w Osówce i Walimiu, zamek Grodno nad Jeziorem Bystrzyckim i wieża widokowa na Wielkiej Sowie (1015 m). Trasa dla fanów historii i rodzin ze starszymi dziećmi; całość to ok. 9–10 godzin, od porannych podziemi po popołudniową panoramę ze szczytu.

fot. Chmee2 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Gotowy plan: Góry Sowie: podziemne miasta i widok z Wielkiej Sowy

Tajemnice projektu Riese w Osówce i Walimiu, zamek nad Jeziorem Bystrzyckim i wieża na najwyższym szczycie Gór Sowich.

Przystanki
4
miejsca
Trasa
ok. 23km
szacunek drogą
  1. Start: Walim
  2. 1 Podziemne Miasto Osówka Podziemna trasa · 4,7/5 w Google (14 120) 3,3 km
  3. 2 Sztolnie Walimskie Podziemna trasa · 4,6/5 w Google (10 496) 3,3 km
  4. 3 Zamek Grodno Zamek · 4,6/5 w Google (13 078) 3,8 km
  5. 4 Wielka Sowa Szczyt · 4,8/5 w Google (2 264) 7,1 km
Otwórz ten plan w planerze

W planerze zmienisz kolejność, dodasz albo usuniesz punkty, wydrukujesz kartę dnia i zapiszesz plan na koncie. Odcinki na liście liczone w linii prostej.

Ten plan powstał z myślą o tych, których w górach kręci nie tylko widok ze szczytu, ale też to, co kryje się pod ziemią. Góry Sowie to najbardziej tajemnicze pasmo Sudetów — to właśnie tutaj w latach 1943–1945 powstawał nigdy nieukończony niemiecki kompleks „Riese”. Jeśli lubisz historię, która działa na wyobraźnię, średniowieczne warownie i chcesz zaliczyć szczyt z Korony Gór Polski, ta trasa spina wszystko w jeden intensywny, ale wykonalny dzień. Sprawdzi się dla par, grup znajomych i rodzin ze starszymi dziećmi.

Rytm dnia jest prosty: rano schodzimy pod ziemię, po południu wychodzimy na światło. Dwa podziemne kompleksy zwiedzamy z samego rana, zanim zrobi się tłoczno — szczyt odwiedzin wypada w nich między 11:00 a 15:00. Zamek Grodno zostawiamy na porę, gdy fala zwiedzających zaczyna opadać, a dzień domykamy na Wielkiej Sowie, gdzie godziny szczytu nie grają roli, za to popołudniowe światło na wieży widokowej wynagradza całe podejście. Startujemy z Walimia — wszystkie cztery punkty leżą blisko siebie, więc przejazdy są krótkie.

1. Podziemne Miasto Osówka

Podziemne Miasto Osówka
Image from the Complex Osówka, part of underground town build by Nazi Germany during the project Riese. The complex is located near the villages of Kolce and Sierpnica, inside Osówka Mountain, now in Poland fot. Chmee2 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Osówka koło Sierpnicy to najbardziej znany udostępniony turystom fragment projektu „Riese” — labirynt hal i korytarzy wykutych we wnętrzu góry w latach 1943–1945. Do dziś nie wiadomo ostatecznie, czemu miał służyć: kwaterze głównej, podziemnej fabryce zbrojeniowej, a może jednemu i drugiemu. Ta niedopowiedziana historia jest największym magnesem miejsca.

Odwiedzający oceniają Osówkę na 4,7/5 przy prawie 14 tysiącach opinii i piszą o niesamowitym klimacie podziemi oraz wartościowej lekcji historii II wojny światowej. Warto pamiętać, że to również miejsce kaźni więźniów — zwiedzanie ma swój ciężar i tak trzeba je dzieciom zapowiedzieć. Praktyczna uwaga z opinii: drogi dojazdowe bywają wyboiste, więc ostatni odcinek lepiej pokonać spokojnie.

Na wizytę z trasą podziemną zarezerwuj około 1,5–2 godzin. Szczyt odwiedzin wypada między 11:00 a 15:00 — celuj w pierwsze poranne wejście, a zwiedzisz kompleks w kameralnym gronie.

Image from the Complex Osówka, part of underground town build by Nazi Germany during the project Riese. The complex is located near the villages of Kolce and Sierpnica, inside Osówka Mountain, now in Poland
Image from the Complex Osówka, part of underground town build by Nazi Germany during the project Riese. The complex is located near the villages of Kolce and Sierpnica, inside Osówka Mountain, now in Poland fot. Chmee2 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

2. Sztolnie Walimskie

Sztolnie Walimskie
Sztolnie Walimskie fot. Beatalb · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Drugi podziemny rozdział dnia to kompleks Rzeczka w Walimiu — kolejna część projektu „Riese”, o nieco innym charakterze niż Osówka: surowe, niedokończone sztolnie, w których widać zamrożony w pół kroku plac budowy. Przewodnicy nie owijają w bawełnę — przypominają, że to przede wszystkim miejsce niewolniczej pracy więźniów, i właśnie ta opowieść zostaje w głowie najdłużej.

W Google Sztolnie Walimskie mają 4,6/5 przy ponad 10 tysiącach ocen. Najczęściej powtarzana rada z opinii: w środku panuje stałe 6–7°C niezależnie od pory roku, więc nawet w lipcowy upał zabierz bluzę lub kurtkę. Zwiedzanie zajmuje mniej więcej godzinę.

Tu również najwięcej ludzi pojawia się między 11:00 a 15:00 — najlepiej więc zejść pod ziemię zaraz po Osówce, zanim okno szczytu rozkręci się na dobre.

Image from the Complex Osówka, part of underground town build by Nazi Germany during the project Riese. The complex is located near the villages of Kolce and Sierpnica, inside Osówka Mountain, now in Poland
Image from the Complex Osówka, part of underground town build by Nazi Germany during the project Riese. The complex is located near the villages of Kolce and Sierpnica, inside Osówka Mountain, now in Poland fot. Chmee2 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

3. Zamek Grodno

Zamek Grodno
Zagórze Śląskie, Zamek Grodno, 1 poł. XIV, XV, 2 poł. XVI, 1868-69, 1904 fot. Mirosława Mielczarek · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Po kilku godzinach pod ziemią czas na zmianę scenerii. Zamek Grodno w Zagórzu Śląskim to średniowieczna warownia na zalesionym wzgórzu nad Jeziorem Bystrzyckim — jedna z najładniej położonych na Dolnym Śląsku. Częściowo odbudowany zamek zwiedza się samodzielnie, we własnym tempie, zaglądając w dziedzińce, komnaty i na punkty widokowe.

Ocena 4,6/5 przy 12,6 tysiąca głosów mówi sama za siebie: w opiniach wraca zachwyt widokami na jezioro i Góry Sowie oraz właśnie ta swoboda samodzielnego zwiedzania. Doceniane jest też zaplecze gastronomiczne u podnóża — naturalny kandydat na obiadową przerwę w środku trasy.

Zarezerwuj tu 1–1,5 godziny. Szczyt odwiedzin trwa od 11:00 do 15:00, więc w naszym planie Grodno wypada idealnie: docierasz na miejsce wczesnym popołudniem, gdy największy ruch właśnie się kończy.

Image from the Complex Osówka, part of underground town build by Nazi Germany during the project Riese. The complex is located near the villages of Kolce and Sierpnica, inside Osówka Mountain, now in Poland
Image from the Complex Osówka, part of underground town build by Nazi Germany during the project Riese. The complex is located near the villages of Kolce and Sierpnica, inside Osówka Mountain, now in Poland fot. Chmee2 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

4. Wielka Sowa

Wielka Sowa
View from Przełęcz Jugowska fot. Fallaner · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Finał dnia to najwyższy szczyt Gór Sowich — Wielka Sowa, 1015 m n.p.m. Z Przełęczy Walimskiej na wierzchołek prowadzi wygodny szlak, którego pokonanie zajmuje niecałą godzinę. Na górze czeka kultowa betonowa wieża widokowa, a z jej tarasu — przy dobrej pogodzie — panorama od Karkonoszy po Śnieżnik.

To najwyżej oceniany punkt całej trasy: 4,8/5 przy 2,8 tysiąca opinii. Wielka Sowa należy do Korony Gór Polski i jest lubiana przez rodziny — podejście jest na tyle łatwe, że spokojnie wejdą na nią także dzieci, które rano dzielnie zniosły podziemia.

Na wejście, chwilę na wieży i zejście przeznacz łącznie 2–2,5 godziny. Późne popołudnie to świetna pora: miękkie światło, mniej ludzi na szlaku i satysfakcja, że dzień kończy się na szczycie.

Logistyka: jak spiąć to w jeden dzień

Wystartuj około 8:30–9:00 z Walimia, tak by wejść do podziemi na jedno z pierwszych porannych wejść. Kolejność nie jest przypadkowa: oba kompleksy „Riese” mają szczyt odwiedzin między 11:00 a 15:00, więc zaliczamy je przed południem, zamek Grodno trafia na wczesne popołudnie — końcówkę największego ruchu i dobry moment na obiad u podnóża — a Wielka Sowa, bez godzin szczytu, wieńczy dzień.

Łącznie licz się z 9–10 godzinami — w tym około 5–6 godzin zwiedzania, 2–2,5 godziny na szlaku na Wielką Sowę oraz krótkie przejazdy i przerwa na obiad. To pełny, ale dobrze wyważony dzień, bez pustych przebiegów: wszystkie punkty leżą w promieniu kilkunastu kilometrów od Walimia.

Praktyczne wskazówki

  • Parkingi — przy każdej atrakcji znajdziesz miejsca postojowe, ale w sezonie i w weekendy warto być wcześnie; do Osówki prowadzą wyboiste drogi, jedź ostrożnie.
  • Obuwie — pełne buty na grubszej podeszwie to podstawa: w podziemiach bywa wilgotno i ślisko, a na Wielką Sowę idzie się zwykłym górskim szlakiem.
  • Ubierz się na cebulkę — w sztolniach panuje stałe 6–7°C nawet latem, więc ciepła warstwa jest obowiązkowa; na wieży widokowej potrafi mocno wiać.
  • Dzieci — trasa sprawdzi się ze starszakami: podziemia robią ogromne wrażenie, ale tematyka wojenna wymaga rozmowy, za to Grodno i Wielka Sowa to już czysta rodzinna przygoda.
  • Pogoda — plan jest wyjątkowo odporny na kaprysy aury: dwa punkty są pod ziemią, zamek zwiedzisz też w chmurach, jedynie panorama z Wielkiej Sowy wymaga dobrej widoczności.
  • Sezon — najwygodniej od późnej wiosny do wczesnej jesieni; poza sezonem sprawdź wcześniej dostępność wejść do podziemi, bo zwiedza się je z przewodnikiem o wyznaczonych porach.

Najczęściej zadawane pytania

Ile czasu zajmuje cała trasa po Górach Sowich?

Cały plan to około 9–10 godzin: mniej więcej 5–6 godzin zwiedzania czterech przystanków (w tym 2–2,5 godziny na szlaku na Wielką Sowę) plus krótkie przejazdy i przerwa na obiad. Najlepiej wystartować około 8:30–9:00 z Walimia.

Czy ta trasa nadaje się dla dzieci?

Tak, zwłaszcza dla starszych dzieci — podziemia zwiedza się z przewodnikiem i robią ogromne wrażenie, choć tematyka II wojny światowej wymaga wcześniejszej rozmowy. Zamek Grodno i łatwe, niecałą godzinę trwające podejście na Wielką Sowę to punkty wprost lubiane przez rodziny.

Kiedy najlepiej wybrać się na tę wyprawę?

Najwygodniej od późnej wiosny do wczesnej jesieni, przy czym w podziemiach panuje stałe 6–7°C przez cały rok, więc deszczowy dzień im niestraszny. Warto ruszyć wcześnie rano — szczyt odwiedzin w podziemiach i na zamku Grodno wypada między 11:00 a 15:00.

Zaplanuj wizytę

Podziemne Miasto Osówka

Podziemna trasa · Góry Sowie

Podziemne Miasto Osówka w Górach Sowich to najciekawszy udostępniony fragment nazistowskiego kompleksu Riese. Kilometry sztolni drążonych w latach 1943–45 przez więźniów obozów kryją niedokończone hale i tajemnice – trasy prowadzą pieszo, a częściowo łodzią po zalanych chodnikach.

Trudność
średni
Dodaj do planu dnia

Przejdź do planera

Czytaj dalej

Wszystkie wpisy